بۆچی کەمکردنەوە و لابردن دەبێتە هۆی گەشەی کارەکەت، نەک زیادکردن؟
ستراتیژی سڕینەوە چۆن دەست پێ بكەین؟
مرۆڤ بە سروشتی خۆی کاتێک ڕووبەڕووی کێشەیەک دەبێتەوە، یەکەم چارەسەر کە دێتە مێشکیەوە “زیادکردن”ـە. ئەگەر بەرهەمێک نەفرۆشرێت، تایبەتمەندی نوێی بۆ زیاد دەکەین. ئەگەر پڕۆژەیەک لە وادەی خۆی دوا بکەوێت، کارمەندی زیاتری بۆ دەهێنین. ئەگەر کۆمپانیاکە قازانجی کەم بووەوە، خزمەتگوزاری و بەشی نوێ دەکەینەوە. بەڵام ئایا تا ئێستا بیرت لەوە کردووەتەوە کە ڕەنگە هۆکاری وەستانی گەشەی کۆمپانیاکەت، نەبوونی شتەکان نەبێت، بەڵکو کەڵەکەبوونی شتە بێسوودەکان بێت؟
لە زانستی بەڕێوەبردن و ستراتیژی کاردا، لایەنگرییەکی دەروونی هەیە پێی دەوترێت “لایەنگری زیادکردن”. ئێمە وا پەروەردە کراوین کە وا گومان ببەین “زۆرتر، باشترە”. بەڵام ڕاستییە تاڵ و شاراوەکە ئەوەیە: گەشەسەندنی ڕاستەقینە و درێژخایەن لە ڕێگەی لابردن و کەمکردنەوەوە بەدەست دێت، نەک کەڵەکە کردن. ئەم بابەتە بۆچی ئێستا گرنگە؟ چونکە لەم سەردەمەدا کە کێبڕکێکان زۆر خێران و گۆڕانکارییەکان لە چرکەدان، ئەو کۆمپانیایانەی خاوەن پێکهاتەیەکی ئاڵۆز و قورسن، ناتوانن بەرگە بگرن. تەنها ئەوانە دەمێننەوە کە سووک و چالاکن. با پێکەوە بە شیکردنەوەیەکی قووڵ و بە پشتبەستن بە داتا و لۆژیک، بزانین بۆچی سڕینەوە لە سێ لایەنی سەرەکی (بەرهەم، کار و پڕۆژە، کارمەندان) دەبێتە کلیلی سەرکەوتن.
١. کەمکردنەوەی بژاردەکان بۆ زیادکردنی فرۆش(كاڵا و بەرهەم):
لە جیهانی بەرهەمهێنان و خزمەتگوزاریدا، دیاردەیەک هەیە پێی دەوترێت “پارادۆکسی هەڵبژاردن”. کاتێک بژاردەیەکی یەکجار زۆر دەخەیتە بەردەم کڕیار، لەبری ئەوەی دڵخۆشی بکەیت، مێشکی ماندوو دەکەیت و تووشی دوودڵی دەکەیت، کە زۆرجار ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی کڕیارەکە هیچ نەکڕێت.
-
هێزی لابردنی تایبەتمەندییەکان: ئامارەکان دەریدەخەن کە لە زۆربەی نەرمەکاڵا و بەرنامەکاندا، بەکارهێنەران تەنها پشت بە %٢٠ی تایبەتمەندییەکان دەبەستن، لە کاتێکدا %٨٠ی تایبەتمەندییەکانی تر هەرگیز بەکارنایەن و تەنها تێچوون و ئاڵۆزییان زیاد کردووە.
-
کاتێک (ستیڤ جۆبس) لە ساڵی ١٩٩٧ گەڕایەوە بۆ کۆمپانیای ئەپڵ، کۆمپانیاکە لە لێواری مایەپووچبووندا بوو. زیاتر لە ٣٥٠ جۆر بەرهەم و مۆدێلی جیاوازیان هەبوو. یەکەم هەنگاوی ستراتیژی ئەو چی بوو؟ سڕینەوەی %٧٠ی بەرهەمەکان. ئەو تەنها چوار جۆر بەرهەمی هێشتەوە. ئەنجامەکەشی بووە هۆی دروستبوونی یەکێک لە بەهاترین کۆمپانیاکانی مێژووی مرۆڤایەتی.
-
دیدگای شاراوە: سڕینەوەی بەرهەمە لاوازەکان، سەرچاوە دارایی و مرۆییەکانی کۆمپانیاکەت ئازاد دەکات بۆ ئەوەی سەرنجیان تەنها لەسەر ئەو بەرهەمانە بێت کە قازانجی ڕاستەقینە دەهێنن. نایابی لە سادەییدایە.
٢. کوشتنی سەرقاڵی بۆ زیندووکردنەوەی بەرهەمداری(كار و پڕۆژەكان):
ئایا کۆمپانیاکەت پڕە لە جووڵە و کۆبوونەوەی درێژخایەن، بەڵام ئەنجامەکان هەمیشە کەمترن لە چاوەڕوانییەکان؟ ئەمە نیشانەی نەخۆشی “ئاوسانی پڕۆژەکانە”.
-
بنەمای پارێتۆ (٨٠/٢٠): لە زۆربەی کارەکاندا، %٨٠ی قازانج و دەرەنجامەکان، تەنها لە %٢٠ی هەوڵ و پڕۆژەکانەوە سەرچاوە دەگرن. ئەوەی دەمێنێتەوە تەنها کات کوشتن و خەرجکردنی وزەیە. کۆمپانیا سەرکەوتووەکان دەزانن کە پێویستە بێبەزەییانە ئەو پڕۆژانە ڕابگرن کە بەهایەکی ئەوتۆیان نییە.
-
وەستاندنی کۆبوونەوە بێهوودەکان: زیادکردنی کۆبوونەوە و لیژنە بۆ چارەسەری کێشەکان، زۆرجار خۆی دەبێتە گەورەترین کێشە. بە سڕینەوەی پڕۆژە لاوەکییەکان، فۆکەسی تیمەکەت دەگەڕێنیتەوە بۆ سەر ئامانجە سەرەکییەکە.
-
دیدگای شاراوە: وتنەی “نەخێر” بە پڕۆژەی نوێ، هونەرێکی گەورەی سەرکردایەتییە. بە لابردنی کارە بێسوودەکان، تۆ کات و بیرکردنەوەی ستراتیژی بۆ خۆت و تیمەکەت دەگەڕێنیتەوە.
٣. جۆریەتی لە سەرووی چەندێتییەوە(کارمەندان):
گەورەترین هەڵەی باوی ناوەندە بازرگانییەکان ئەوەیە کە وا دەزانن ژمارەی زۆری کارمەندان نیشانەی هێز و گەورەیی کۆمپانیایە. لە ڕاستیدا، زیادکردنی کارمەند بۆ چارەسەرکردنی گرفتەکان، زۆرجار کێشەی پەیوەندیکردن و ئیدارەدان دروست دەکات.
-
یاسای برووکس: لە زانستی بەڕێوەبردندا یاسایەک هەیە دەڵێت: “زیادکردنی هێزی مرۆیی بۆ پڕۆژەیەک کە دواکەوتووە، وادەکات پڕۆژەکە زیاتر دوا بکەوێت.” هۆکارەکەشی ئەوەیە، کاتی ڕاهێنان و هەماهەنگی لەگەڵ کەسە نوێیەکان، کاتی زیاتر لە تیمە بنەڕەتییەکە دەبات.
-
لابردنی کارمەندە ژەهراوی و کەمبەرهەمەکان: هێشتنەوەی کارمەندێک کە بەرهەمدار نییە یان کەشوهەوای کارکردن تێکدەدات، تەنها لەبەر سۆز یان ترس لە پڕکردنەوەی شوێنەکەی، هەڵەیەکی کوشندەیە. سڕینەوەی یەک کارمەندی نەرێنی، دەتوانێت وزە و ئاستی بەرهەمهێنانی دەیان کارمەندی تر بەرز بکاتەوە.
-
دیدگای شاراوە: تیمی بچووکتر بەڵام لێهاتووتر، زۆر خێراتر بڕیار دەدەن و کەمتر تووشی بیرۆکراسی دەبن. بڕینەوەی لقە وشکەکان، ڕێگە بە درەختەکە دەدات گەشە بکات.
دەبێت چی بکەیت؟
تەنها زانینی ئەم کێشانە بەس نییە، پێویستە دەستبەجێ هەنگاوی پراکتیکی بنێیت. لێرەدا چەند ستراتیژییەک دەخەینە ڕوو:
-
دروستکردنی “لیستی ئەو کارانەی نابێت بکرێن” (Stop-Doing List): هەموو کۆمپانیایەک لیستی ئەرکەکانی هەیە، بەڵام کەم کۆمپانیا هەیە لیستێکی هەبێت بۆ ئەو کار و پڕۆژانەی کە پێویستە بەپەلە ڕابگیرێن. ئەمڕۆ ئەم لیستە دروست بکە.
-
پیاچوونەوەی بێبەزەییانەی بەرهەمەکان (Audit): ساڵانە لانیکەم جارێک، پێداچوونەوە بە گشت خزمەتگوزاری و بەرهەمەکانتدا بکە. ئەوانەی لە خوار ئاستی پێویستەوەن و تەنها تێچوویان هەیە، بەبێ دوودڵی بیانبڕە.
-
هەیكەلی ڕێكخراوەیی و ئەركەكان: پێداچوونەوە بە ڕۆڵی کارمەنداندا بکە. ئایا پۆست هەیە کە هیچ بەهایەک بۆ کارەکە زیاد ناکات؟ ئەگەر وایە، ئەرکەکان تێکەڵ بکە و دەستبەرداری ئاڵۆزییەکان ببە.
دەرەنجام و کاریگەری درێژخایەن
بە کورتی، سڕینەوە و کەمکردنەوە کردارێکی نەرێنی نییە، بەڵکو باڵاترین ئاستی سەرنجدان و فۆکەسە. ئەو کۆمپانیایانەی فێری هونەری کەمکردنەوە دەبن، لە داهاتوودا خاوەنی ناسنامەیەکی ڕوونترن لە بازاڕدا، تێچووی کارکردنیان کەمترە، و کارمەندەکانیان دڵخۆشترن چونکە دەزانن بە تەواوی ئامانجەکانیان چییە و بە کار و پڕۆژەی بێماناوە ماندوو ناکرێن.
کاتێک تۆ بڕیار دەدەیت بەرهەمێکی خراپ ڕابگریت، پڕۆژەیەکی بێسوود دابخەیت، یان دەستبەرداری کارمەندێکی نەگونجاو ببیت، تۆ لە ڕاستیدا جێگە بۆ داهێنان، کوالێتی و گەشەی ڕاستەقینە دەکەیتەوە.
سبەینێ کە چوویتیەوە بۆ سەر کارەکەت، پێش ئەوەی بپرسیت “دەبێت چی زیاد بکەین بۆ ئەوەی گەشە بکەین؟”، پرسیارە ڕاستەقینەکە لە خۆت و تیمەکەت بکە: “دەتوانین چی بسڕینەوە بۆ ئەوەی خێراتر هەنگاو بنێین و باشتر بین؟” یەکەمین شت کە دێتە مێشکتەوە، هەر ئەمڕۆ لای ببە!