ژمارە ١ ترسناکترین ژمارەیە لە فرۆشتن و گەشەی بزنس!
لە جیهانی بازرگانی و پەرەپێدانی کۆمپانیاکاندا، زۆرجار وادەزانرێت کە “سادەیی” کلیلە، بەڵام سادەییەک کە ببێتە هۆی پشتبەستن تەنها بە یەک سەرچاوە، گەورەترین هەڵەی ستراتیژییە. ژمارە “١” لە فەرهەنگی خاوەنکارە سەرکەوتووەکاندا بە ژمارەیەکی “نەفرەتلێکراو” و “مەترسیدار” دادەنرێت. ئەم بابەتە تەنها دەربارەی ژمارە نییە، بەڵکو دەربارەی “مانەوە” و “بەردەوامییە” لە بازاڕێکدا کە هیچ بەزەییەکی بەو کەسانەدا نایەتەوە کە هەموو هێلکەکانیان دەخەنە یەک سەبەتەوە.
ئەم مەترسییە بریتییە لە: “کۆتوبەندکردنی چارەنووسی بزنس بە یەک گۆڕاوی دەرەکی یان ناوەکی”.
کاتێک بزنسەکەت تەنها یەک کۆڵەکەی هەبێت، بە لەدەستدانی ئەو کۆڵەکەیە، هەموو بیناکە دادەروخێت. گرنگی ئەم بابەتە لەوەدایە کە هەمەجۆریی نەک تەنها بۆ زیادکردنی قازانج، بەڵکو بۆ پاراستنی بزنسەکەتە لە لەناوچوونی لەناکاو.
بۆچی ئەم بابەتە بۆ ژینگەی بازرگانی ئێمە چارەنووسسازە؟
لە بازاڕی عێراق و هەرێمی کوردستاندا، بەهۆی ناسەقامگیری ئابووری، گۆڕانکارییە سیاسییە خێراکان، و کێشە سنوورییەکان، پشتبەستن بە “یەک” مەترسییەکەی چەند هێندە دەبێتەوە. بزنسەکان لێرە زۆرجار تووشی “ئیفلیجی گەشە” دەبن چونکە تەنها یەک دەرچەیان بۆ هەناسەدان هێشتووەتەوە.
نیشانەکانی ئەم مەترسییە لە بزنسەکاندا:
-
دڵەڕاوکێی بەردەوام: خاوەن کار هەمیشە دەترسێت ئەگەر ئەو “تاکە” دابینکەرە نرخی بەرز بکاتەوە یان ئەو “تاکە” فرۆشیارە واز بهێنێت، چی ڕوودەدات؟
-
وەستانی گەشە: کاتێک تەنها یەک بەرهەمت هەبێت، بازاڕەکەت سنووردار دەبێت و ناتوانیت کڕیارە کۆنەکانت بۆ کڕینی دووبارە هان بدەیت.
-
دیلێتی لای میدیا: ئەگەر تەنها لە ڕێگەی یەک پلاتفۆرمی وەک “فەیسبووک” کڕیار پەیدا بکەیت، هەر گۆڕانکارییەک لە یاساکانی ئەو کۆمپانیایەدا دەبێتە هۆی داڕمانی فرۆشتنت.یان داخران یان سزای پەیجەكەت بدرێت هیچت بۆ نامێنێتەوە ، بیرت بێ تۆ
-
نەبوونی هێزی چەسپاندنی نرخ: کاتێک تەنها یەک کڕیاری گەورەت هەبێت، ئەو نرخ بۆ تۆ دیاری دەکات نەک تۆ، چونکە دەزانێت بەبێ ئەو تۆ بوونت نییە.
شیکردنەوەی شەش جەمسەرە مەترسیدارەکە
١. یەک کەناڵی ڕاکێشان و یەک میدیا
زۆربەی بزنسەکانی کوردستان تەنها پشت بە “سپۆنسەری فەیسبووک” دەبەستن. ئەمە هەڵەیەکی کوشندەیە. میدیا دەبێت هەمەجۆر بێت. ئەگەر فەیسبووک و ئینستاگرام پەکیان کەوت، ئایا دەتوانیت لە ڕێگەی نامەی مۆبایل، پەیوەندی تەلەفۆنی، یان وێبسایتەکەتەوە کڕیارەکانت بدۆزیتەوە؟
٢. یەک کڕیار
هەندێک کۆمپانیای بەڵێندەرایەتی یان دابینکردنی خۆراک تەنها گرێبەستیان لەگەڵ یەک لایەن یان یەک کڕیاری گەورە هەیە. ئەمە مانای ئەوەیە تۆ بزنست نییە، بەڵکو تۆ تەنها “فەرمانبەرێکی” بێ مافیت لای ئەو کڕیارە. بە نەمانی ئەو، تۆش تەواو دەبیت.
٣. یەک بەرهەم
تەنانەت ئەگەر بەرهەمەکەشت زۆر باش بێت، ژیانی هەر بەرهەمێک کۆتایی دێت. ئەگەر بەرهەمی جێگرەوە یان تەواکەرت نەبێت، کڕیار دوای یەکجار کڕین، ئیتر پێویستی بە تۆ نامێنێت.
٤. یەک فرۆشیار
لە زۆرێک لە کۆمپانیاکانی ئێمەدا، تەنها یەک کەس هەیە کە نهێنییەکانی فرۆشتن دەزانێت و پەیوەندییەکانی لە چنگدایە. ئەمە “کودەتای سپی” دروست دەکات؛ کاتێک ئەو فرۆشیارە بڕیاری ڕۆیشتن دەدات، نیوەی بزنسەکە لەگەڵ خۆی دەبات.
٥. یەک دابینکار
پشتبەستن بە یەک سەرچاوە بۆ هێنانی کاڵا، مەترسییەکی گەورەیە. داخستنی سنوورێک، گۆڕینی یاسای گومرگی، یان کێشەی نێوان وڵاتان دەتوانێت کۆگاکانت بەتاڵ بکات و کڕیارەکانت بدات بە ڕکابەرەکانت.
چۆن ئەم مەترسییە چارەسەر بکەین؟ (هەنگاوەکانی جێبەجێکردن)
بۆ دەربازبوون لەم تەڵەیە، پێویستە ستراتیژیی تۆڕی پارێزبەندی پەیڕەو بکەیت. ئەمەش بە چەند ڕێگایەکی نوێ و جیاواز دەکرێت:
یەکەم: دروستکردنی بنکەی زانیاری سەربەخۆ (داتا بەیس)
لەبری ئەوەی تەنها پەیجەکەت هەبێت، لیستێکی بەهێزی ژمارە مۆبایل و ئیمەیڵی کڕیارەکانت کۆبکەرەوە. ئەمە ئەو موڵکەیە کە کەس ناتوانێت لێت زەوت بکات. لە بازاڕی عێراقدا، بەکارهێنانی سیستەمی “بەڕێوەبردنی پەیوەندی کڕیاران” دەتوانێت بزنسەکەت لە پاشکۆیی میدیایەک ڕزگار بکات.
دووەم: پەیڕەوکردنی سیستەمی فرۆشیاری جێگرەوە
نابێت هیچ زانیارییەک لە مێشکی یەک کارمەنددا بێت. هەموو پرۆسەکانی فرۆشتن بنووسەرەوە (بیکە بە ڕێکارێکی جێگیر). بەم شێوەیە هەر کەسێک بڕوات، کەسی دواتر دەتوانێت بە هەمان کوالێتی بەردەوام بێت.
سێیەم: ستراتیژی زنجیرەی بەرهەم
لەبری یەک بەرهەم، سێ ئاستی بەرهەمت هەبێت: بەرهەمی “دەروازە” بۆ ناساندن، بەرهەمی “سەرەکی” بۆ قازانج، و بەرهەمی “ناوازە” بۆ کڕیارە تایبەتەکان. ئەمە وا دەکات کڕیار هەمیشە پێویستی بە تۆ بێت.
چوارەم: هەمەجۆرکردنی سەرچاوەکانی دابینکردن
تەنانەت ئەگەر لەگەڵ باشترین کارگەی جیهانیش کار دەکەیت، هەمیشە گرێبەستێکی لاوەکیت لەگەڵ دابینکارێکی تر هەبێت. ئەمە نەک هەر مەترسی کەمدەکاتەوە، بەڵکو هێزی گفتوگۆشت پێدەبەخشێت بۆ وەرگرتنی داشکاندنی زیاتر.
دانی کێنیدی، گەورە ڕاوێژکاری جیهانی لە بواری بازاڕگەری و فرۆشتن، دەڵێت:
“مەترسیدارترین ژمارە لە بزنسدا ژمارە یەکە. ئەگەر تەنها یەک ڕێگات هەبێت بۆ پەیداکردنی کڕیار، تۆ تەنها یەک هەنگاو لە ئیفلیجییەوە دووریت.”
هەروەها وارن بافێت:
یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی جیهان، جەخت لەوە دەکاتەوە کە دەلیت:
“هەمەجۆریی پارێزبەندییە لە نەزانی”.
لە بازاڕی عێراقدا، ئەو کۆمپانیایانەی کە لە ساڵی ٢٠١٤دا تەنها یەک بەرهەمیان هەبوو و پشتیان بە یەک شار دەبەست، زیاتر لە ٧٠٪یان تووشی شکست بوون، لە کاتێکدا ئەوانەی چەندین دەرچەی فرۆشتنیان هەبوو توانییان خۆیان ڕابگرن.
هەنگاوی کرداری و جێبەجێكردن
بۆ ئەوەی بزنسەکەت لە ژمارە “١” ڕزگار بکەیت، لەمڕۆوە ئەم سێ هەنگاوە بنێ:
-
پشکنینی مەترسی: لیستێک دروست بکە و بزانە لە کام بەشدا تەنها یەک سەرچاوەت هەیە؟ (فرۆشیار، کڕیار، دابینکار، میدیا).
-
پڵانی زیادکردن: بۆ هەر “یەکێک” کە دۆزیوتەتەوە، لە ماوەی ٣ مانگی داهاتوودا سەرچاوەیەکی تری بۆ زیاد بکە. بۆ نموونە ئەگەر تەنها لە ئینستاگرام کڕیار دەگریت، دەست بکە بە بەهێزکردنی تیکتۆک یان پەیوەندی ڕاستەوخۆ.
-
سیستەمەسازی: کارەکان لە کەسایەتییەوە بگۆڕە بۆ سیستەم. مەهێڵە هیچ کارمەندێک ببێتە “کلیلی تاقانە”ی بزنسەکەت.
بزنسێکی سەرکەوتوو وەک مێزێک وایە، چەند قاچی زیاتر بێت، سەقامگیرترە. ئەگەر مێزەکەت تەنها یەک قاچی هەبێت، هەر جووڵەیەک دەتوانێت بیخات.
ئایا دەتەوێت بزنسەکەت لە “مەترسی یەک” ڕزگار بکەیت و بە شێوەیەکی زانستی گەشەی پێ بدەیت؟
ئێمە بۆ ئامانجە كۆبوینەتەوە بۆ ئەوەی پێکەوە نەخشەی ڕزگارکردنی بزنسەکەت لەم تەڵەیە بکێشین و ڕێگاکانی هەمەجۆرکردنی داهاتت بۆ دەستنیشان بکەم.