ئەم بابەتە بە یەکێک لە هەستیارترین و پڕ بایەخترین تەوەرەکانی جیهانی بازرگانی دەبینم. لە بازاڕێکی وەک عێراق و هەرێمی کوردستان، کە زۆرینەی کاڵاکان هاوردەکراون، جیاوازی نێوان سەرکەوتن و شکست تەنها لە یەک وشەدایە: “دابینکار” Supplier .
ستراتیژیی نوێ بۆ مامەڵە لەگەڵ کارگە و دابینكارە ناوخۆیی و جیهانییەکان
چۆن کارگە جیهانییەکان ناچار دەکەیت بە مەرجی تۆ کار بکەن؟
هونەری ڕاوکردنی باشترین دابینکار لە بازاڕە نێودەوڵەتییەکاندا.
ڕێبەرنامەی پاراستنی سەرمایە لە مامەڵەی دەرەکیدا.
بۆچی ئەم بابەتە بۆ بزنس و بازرگانانی ئێمە بڕیاردەرە؟
هەڵسەنگاندنی دابینکار تەنها پرۆسەیەکی کارگێڕی نییە بۆ کڕینی کاڵا، بەڵکو پرۆسەی دۆزینەوەی هاوبەشێکی ستراتیژییە کە دەبێتە بڕبڕەی پشتی بزنسەکەت. ئەم پرۆسەیە بریتییە لە کۆمەڵێک ڕێکاری ورد بۆ پشکنینی توانای دارایی، تەکنیکی، و ئەخلاقیی ئەو لایەنەی کە کاڵاکەت بۆ بەرهەم دەهێنێت. لە جیهانی مۆدێرنی بازرگانیدا، دابینکار تەنها فرۆشیار نییە، بەڵکو بەشێکە لە ناوبانگ و کوالێتی کۆمپانیاکەت.
لە بازاڕی کوردستاندا، زۆرجار بازرگانان دەکەونە داوی “هەرزانیی نرخ” بێ ئەوەی گوێ بدەنە بەردەوامیی دابینکردن. نیشانەکانی لاوازی لەم بوارەدا بریتین لە: پچڕانی لەناکاوی کاڵا لە کۆگا، گۆڕانی کوالێتی لە وەجبەیەک بۆ وەجبەیەکی تر، و نەبوونی پشتگیری لە کاتی هەبوونی کێشە لە بەرهەمەکەدا. بەبێ بوونی سیستەمێکی تۆکمە بۆ هەڵسەنگاندن، بزنسەکەت هەمیشە لەژێر هەڕەشەی مایەپوچبوندایە.
چۆن دابینکاری ڕاستەقینە لە ساختە جیا بکەینەوە؟ (پشکنینی متمانە)
لە بازاڕە گەورەکانی وەک چین، تورکیا و ئێران، دەڵاڵ و نووسینگەی وەهمی زۆرن. بۆ دڵنیابوونەوە:
-
پشکنینی مێژوویی: داوای لیستی ئەو کڕیارە نێودەوڵەتییانە بکە کە پێشتر کاریان لەگەڵ کردوون. پەیوەندی بە یەکێکیانەوە بکە و پرسیار دەربارەی پابەندییان بە کات بکە.
-
بەڵگەنامە فەرمییەکان: تەنها بە مۆڵەتی بازرگانی ڕازی مەبە، داوای بڕوانامە جیهانییەکانی کوالێتی وەک “ئایزۆ” و پشکنینی لایەنی سێیەم بکە.
-
پەیوەندی ڤیدیۆیی ڕاستەوخۆ: داوا بکە بە ڤیدیۆ هێڵی بەرهەمهێنان و کۆگاکانیانت نیشان بدەن. کارگەی ڕاستەقینە هەرگیز لەمە سڵ ناکاتەوە.
هەنگاوەکانی هەڵسەنگاندن و دیاریکردنی کارگە و دابینكار
پێویستە سیستەمێکی نمرەبەندی دابنێیت کە لەسەر ئەم بنەمایانە بێت:
-
توانای بەرهەمهێنان: ئایا دەتوانێت لە کاتی بەرزبوونەوەی داواکارییەکانتدا، بڕی پێویستت بۆ دابین بکات؟
-
تەکنەلۆژیای بەکارهاتوو: ئایا ئامێرەکانیان نوێن یان کۆن؟ ئەمە کار دەکاتە سەر وردەکاریی بەرهەمەکە.
-
سەقامگیری دارایی: کارگەیەک کە کێشەی دارایی هەبێت، ڕەنگە پارەکەت وەربگرێت و نەتوانێت کەرەستەی خاو بکڕێت بۆ بەرهەمهێنانی کاڵاکەت.
ستراتیژی کڕین بە قیست و وەرگرتنی داشکاندنی گەورە
بۆ ئەوەی بتوانیت بە قیست یان بە مەرجی ئاسان کاڵا بهێنیت، پێویستە لە “کڕیار”ەوە ببیتە “هاوبەش”:
-
پلانی گەشەی هاوبەش: پێیان نیشان بدە کە ئەگەر ئاسانکاریت بۆ بکەن، لە بازاڕی عێراقدا چەندە گەشە دەکەن. کارگەکان حەزیان بە بازاڕی نوێیە.
-
گرێبەستی درێژخایەن: لەبری یەک جار کڕین، گرێبەستی ساڵانە بکە. ئەمە متمانەیان لای دروست دەکات کە پارەکەیان نافەوتێت و ئامادەن بە قیست کاڵات بۆ بنێرن.
-
داشکاندنی بڕ: هەمیشە نرخەکان بەپێی بڕی کڕین دابەش بکە. وتەی بەناوبانگی “وارن بافێت” لێرەدا دەڵێت: “نرخ ئەوەیە کە دەیدەیت، بەڵام بەها ئەوەیە کە دەستت دەکەوێت.” هەوڵ بدە بەهاکە زیاد بکەیت نەک تەنها نرخەکە کەم بکەیتەوە.
چۆن بەرنامە دابنێین کە کاڵامان لێ نەبڕێت؟
لە بازاڕی کوردستاندا پچڕانی کاڵا واتە لەدەستدانی کڕیار بۆ ئەبەد. بۆ ڕێگری لێرە:
-
دابینکاری جێگرەوە: هەمیشە کارگەیەکی ترت هەبێت (وەک پلانی دووەم) کە تەنانەت ئەگەر ٪١٠ ی کاڵاکانیشت لێ کڕیبێت، بۆ ئەوەی لە کاتی قەیراندا پشتت تێ نەکات.
-
کۆگای ستراتیژی: سیستەمی “خاڵی داواکردنەوە” چالاک بکە. کاتێک کاڵاکەت گەیشتە ئاستێکی دیاریکراو، ئۆتۆماتیکی داواکاری نوێ بنێرە.
گفتوگۆی موڵک و مافی براند
یەکێک لە گەورەترین هەڵەکانی بازرگانانی ئێمە ئەوەیە کە بەرهەمەکە بە ناوی کارگەکەوە دەهێنن.
-
براندکردن: هەوڵ بدە مافی بەکارهێنانی نیشانەی بازرگانی خۆت (براند) لەسەر بەرهەمەکە جێگیر بکەیت.
-
گرێبەستی تایبەتمەندی: لە گرێبەستەکەدا بچەسپێنە کە ئەم کارگەیە بۆی نییە هەمان ئەو بەرهەمە بە هیچ بازرگانێکی تری عێراق و کوردستان بفرۆشێت. ئەمە دەبێتە “موڵکایەتی مەعنەوی” تۆ لە بازاڕدا.
جێبەجێکردنی کرداری لە بازاڕی ناوخۆدا
بۆ ئەوەی ئەم ڕێگایانە سەرکەوتوو بن، پێویستە تیمێکی پشکنین یان نوێنەرێکی متمانەپێکراوت لەو وڵاتە هەبێت کە لێی کڕیت دەکەیت. پشت مەبەستە تەنها بە ئیمەیڵ و وێنە. داتا ئامارییەکان دەری دەخەن کە ئەو کۆمپانیایانەی سیستەمی هەڵسەنگاندنیان هەیە، تێچووی هاوردەکردنیان ٪٢٥ کەمترە و ناڕەزایەتی کڕیارەکانیان ٪٤٠ کەمتر دەبێتەوە.
وەک “ئەندرۆ کارنەگی” دەڵێت: “هەموو هێلکەکانت بخەرە یەک سەبەتەوە، بەڵام چاودێرییەکی زۆر وردی ئەو سەبەتەیە بکە.” ئەمە کاتی مامەڵەکردن لەگەڵ دابینکارێکی گەورەدا زۆر ڕاستە تەواوە.
هەنگاوی کرداری
بۆ ئەوەی لە بازرگانێکی ئاساییەوە ببیتە جەمسەرێکی بازاڕ:
-
هەفتەی داهاتوو: لیستی هەموو دابینکارەکانت ئامادە بکە و بەپێی کوالێتی و پابەندی نمرەیان بدێ.
-
مانگی داهاتوو: سەردانی کارگە سەرەکییەکانت بکە و داوای گرێبەستی تایبەتمەندی و ئاسانکاری دارایی (قیست) بکە لەبەرانبەر گەرەنتی کڕینی بەردەوام.
-
هەمیشە: بەدوای دابینکاری نوێدا بگەڕێ و هەرگیز تەنها پشت بە یەک سەرچاوە مەبەستە.
بۆ ئەوەی بزنسەکەت لە زریانە داراییەکان و پچڕانی بازاڕ پارێزراو بێت، دەبێت زنجیرەی دابینکردنت وەک کاتژمێرێکی سویسری ڕێک بخەیت؛ ئایا ئامادەیت یەکەم هەنگاو بەرەو سیستەمکردنی هاوردەکردنت بنێیت یان هێشتا دەتەوێت لەسەر شانس و ڕێکەوت یاری بکەیت؟